TỪ NGHỊ QUYẾT TRÊN GIẤY ĐẾN BẢN LĨNH BỤC GIẢNG:

KHI CHI BỘ “GỠ VÒNG KIM CÔ” SỢ SAI

Tác giả: Nguyễn Thị Minh Huệ -  THPT Chu Văn An

       Phần 1: Tiếng thở dài sau cánh cửa phòng họp và cuộc “giải phẫu” bệnh hình thức

     Cách trung tâm thành phố Đà Nẵng hàng chục cây số, Trường THPT Chu Văn An (xã Hà Nha) từng đối mặt với một nghịch lý điển hình của các cơ sở giáo dục vùng ven: Hạ tầng số có thể chậm hoàn thiện, nhưng rào cản lớn nhất lại nằm ở “vùng an toàn” trong tư duy.

     Suốt nhiều năm, kịch bản sinh hoạt chi bộ nơi đây gần như không có tì vết: Những bản báo cáo thành tích chỉn chu, những nghị quyết học tập được thông qua với tỷ lệ biểu quyết tuyệt đối. Thế nhưng, khi bước ra khỏi phòng họp, chiếc bảng đen và bục giảng vẫn quay về lối mòn truyền thụ một chiều: Thầy đọc – trò chép. Nghị quyết thì tròn trịa trên giấy, còn công nghệ và phương pháp mới vẫn đứng ngoài cửa lớp.

     Đằng sau sự trì trệ ấy là một phép tính ngấm ngầm: Đổi mới đồng nghĩa với rủi ro: rủi ro “cháy giáo án”, lỗi đường truyền mạng, tụt chuẩn thi đua; còn dạy học theo lối mòn truyền thống thì an toàn tuyệt đối! Tâm lý “tròn vai”, ngại va chạm đã vô tình tạo nên một chiếc “vòng kim cô” vô hình, trói buộc ngọn lửa dấn thân của người thầy ngay trước ngưỡng cửa chuyển đổi số.

Đồng chí Nguyễn Thị Ái – Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THPT Chu Văn An: "Nếu cấp ủy không dám đứng mũi chịu sào, đảng viên sẽ mãi co cụm trong vùng an toàn".

     Vai trò lãnh đạo của Đảng ở đâu khi chuyên môn bị “khoán trắng” cho chính quyền, còn chi bộ chỉ đóng vai trò “đóng dấu hợp thức hóa”?

     Đồng chí Nguyễn Thị Ái – Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường nhớ lại thời điểm then chốt: “Chúng tôi đã trải qua những cuộc họp chi bộ trăn trở đến nghẹt thở. Nhìn thẳng vào sự thật, nghị quyết dù hay đến mấy mà không làm lay chuyển được cách dạy, cách học, không đánh thức được tư duy của học trò thì nghị quyết đó đã chết lâm sàng ngay trên trang giấy! Chi bộ muốn lãnh đạo thực chất thì phải xóa bỏ cơ chế ‘mệnh lệnh hành chính’, cấp ủy phải là điểm tựa bảo vệ người dám nghĩ, dám làm.”

     Một quyết sách mang tính đột phá được Chi bộ ban hành: Vận dụng sáng tạo tinh thần Kết luận số 14-KL/TW của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Cấp ủy công khai tuyên bố cơ chế: “Được phép sai và sửa trong khuôn khổ thể nghiệm sư phạm”. Nếu một giáo viên, đảng viên dấn thân tìm tòi phương pháp mới – dù là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hay đổi mới giáo án mà chưa đạt kỳ vọng ngay – Chi bộ và Ban Giám hiệu sẽ đứng ra chịu trách nhiệm trước cấp trên, tuyệt đối không quy chụp hạ bậc thi đua!

     Tuyên bố của cấp ủy không phải là chiếc đũa thần làm biến mất ngay những hoài nghi, mà phải trải qua một phép thử cân não nơi thực địa.

     Một buổi dạy thực nghiệm ứng dụng phương pháp dạy học số và sơ đồ hóa bài giảng tích hợp công nghệ AI ở khối 11 từng suýt biến thành “tai nạn sư phạm”. Do đường truyền mạng chập chờn, học sinh lúng túng trong thao tác tương tác nhóm khiến tiết dạy bị “cháy giáo án” gần 10 phút. Ngay lập tức, trong buổi rút kinh nghiệm nội bộ, những luồng ý kiến gay gắt nổ ra. Không ít tiếng thở dài: “Đấy, cứ dạy bảng đen phấn trắng truyền thống thì việc gì phải khổ!”, “Đổi mới kiểu này phụ huynh phản ánh, rồi chỉ tiêu thi đua cuối năm của tổ ai gánh?”. Nỗi sợ sai, sợ mất thành tích tích tụ bấy lâu như chực chờ bùng lên, đẩy người thầy trẻ thử nghiệm bước thụt lùi về vỏ ốc an toàn.

     Trong khoảnh khắc căng như dây đàn ấy, vai trò của người đứng đầu cấp ủy đã phát huy đúng lúc. Đồng chí Bí thư Chi bộ Nguyễn Thị Ái đứng dậy, nhận hoàn toàn trách nhiệm về sự cố hạ tầng kỹ thuật trước hội đồng sư phạm và dõng dạc khẳng định: “Nếu sợ cháy giáo án, sợ mất điểm thi đua mà đóng chặt cánh cửa sáng tạo thì tổ chức Đảng ở đây có lỗi với tương lai của học trò. Thầy cô cứ tiếp tục hoàn thiện, cấp ủy nhận trách nhiệm bảo đảm an toàn về mặt đánh giá thi đua cho sáng kiến này!”.

     Không chỉ bảo vệ bằng lời nói, chi bộ lập tức biến cam kết thành hành động: Chỉ đạo Phó Hiệu trưởng phụ trách cơ sở vật chất phối hợp với tổ công nghệ rà soát lại băng thông trường học, cử chi ủy viên phụ trách chuyên môn trực tiếp cùng giáo viên tháo gỡ điểm nghẽn kịch bản sư phạm. Khi người đảng viên, giáo viên nhận ra phía sau mình không phải là “chiếc roi kỷ luật” mà là một “bệ đỡ trách nhiệm” vững chãi, mọi ngần ngại lập tức tan biến.

     Chiếc “vòng kim cô” vô hình của nỗi sợ sai chính thức được tháo dỡ từ bản lĩnh chính trị của người đứng đầu.

         Khi rào cản tâm lý được hóa giải, Chi bộ Trường THPT Chu Văn An không dừng lại ở lời hiệu triệu suông. Một quy chế làm việc mới được thiết lập, biến tổ chức Đảng thành “bộ não dẫn đường” ngay tại các tổ bộ môn.

    Chi bộ phân công các đồng chí chi ủy viên và đảng viên nòng cốt trực tiếp “cắm chốt” tại từng tổ chuyên môn. Người đảng viên không dự giờ với tư thế “soi xét, chấm điểm”, mà cùng ngồi lại với quần chúng, cùng mổ xẻ từng tiết dạy khó, cùng thử nghiệm công nghệ số và cùng chia sẻ rủi ro khi học sinh chưa quen cách học mới.  

     Tính tiền phong, gương mẫu của đảng viên được đặt vào lò lửa thử thách. Câu chuyện của thầy giáo trẻ Lê Trực – đảng viên, giáo viên môn Toán – là một minh chứng điển hình.

    Khi Chi bộ định hướng đưa Trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mô phỏng 3D vào giảng dạy hình học không gian, nội bộ từng dấy lên  hoài nghi: Liệu học sinh có phụ thuộc vào AI để giải bài hộ? Liệu có làm mất đi bản chất của tư duy logic?

Thầy giáo Lê Trực – Đảng viên trẻ tiên phong thể nghiệm đưa thuật toán và công nghệ số vào giải quyết điểm nghẽn tư duy môn Toán

     Đồng chí Lê Trực tâm sự: “Nếu không có sự đồng hành và bảo đảm từ Chi bộ, tôi đã không dám mạo hiểm. Chi ủy đã cùng tôi định hướng: Công nghệ và AI không phải để giải bài hộ, mà là công cụ để học sinh kiểm chứng giả thuyết, hình dung đa chiều; từ đó học sinh phải tự phản biện, tự giải thích vì sao cách làm đó đúng. Đảng viên phải dám đi trước, làm thật để đồng nghiệp thấy hiệu quả mà tin theo!”

         Ở bộ môn Vật lý, tinh thần dấn thân của người đảng viên được cụ thể hóa bằng một quyết định táo bạo: đoạn tuyệt với lối dạy giải tích khô cứng và thí nghiệm thủ công vốn nhiều sai số tại ngôi trường vùng ven. Đảng viên trẻ Trần Thị Tuyết đã xung phong đưa nền tảng mô phỏng PhET vào chuyên đề “Định Luật I của nhiệt động lực học” (Vật lý 12). Thay vì áp đặt công thức cân bằng nhiệt trên bảng đen, người thầy trao quyền làm chủ cho học trò thông qua phòng thí nghiệm ảo. Dưới từng cú chạm màn hình, các em trực tiếp kiểm chứng giả thuyết khoa học: quan sát dao động nhiệt của các phân tử vi mô, tự điều chỉnh thông số vật chất và tận mắt thấy dòng năng lượng tự dịch chuyển cho đến khi trạng thái cân bằng thiết lập theo thời gian thực.

     Một tiết dạy số hóa giàu năng lượng như vậy từng đứng trước áp lực lớn khi học sinh thao tác lúng túng làm gián đoạn kịch bản sư phạm. Nhưng thay vì quy kết “lỗi cháy giáo án” để trừ điểm thi đua, chi bộ đã thực hiện đúng vai trò bệ đỡ: chi ủy viên cùng ngồi lại gỡ khó về kỹ thuật, chuẩn hóa tiến trình lên lớp. Khi nỗi sợ sai bị vô hiệu hóa bởi bản lĩnh của tổ chức Đảng, công nghệ đã thực sự chạm đến bản chất của giáo dục khai phóng: đánh thức tư duy phản biện và năng lực tự kiến tạo tri thức của học trò.

Khai phóng tư duy bục giảng: Học sinh THPT Chu Văn An trực tiếp kiểm chứng giả thuyết khoa học qua nền tảng mô phỏng số PhET – quả ngọt từ chủ trương khuyến khích thể nghiệm, bảo vệ người dám đổi mới của Chi bộ nhà trường.

     Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại Chu Văn An vì thế mang hơi thở nóng hổi của thực tiễn. Các buổi sinh hoạt chuyên đề hằng quý không còn khô cứng với lý thuyết chung chung, mà gắn chặt việc học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào công việc thường nhật: Tinh thần “nói đi đôi với làm”, “lý luận gắn liền thực tiễn” của Bác được cụ thể hóa bằng yêu cầu mỗi đảng viên phải có sản phẩm bài giảng cải tiến thực chất. Tiêu chí đánh giá, xếp loại đảng viên cuối năm đoạn tuyệt hẳn với căn bệnh “báo cáo đẹp trên giấy”; thước đo cao nhất là sự chuyển biến rõ nét trong tư duy của học trò và sự tiến bộ của các đồng nghiệp chưa là đảng viên!

     Đặc biệt, để “nghị quyết không nằm trên giấy”, Chi bộ Chu Văn An đã tiên phong thực hiện chuyển đổi số ngay trong phương thức sinh hoạt Đảng. Căn bệnh “hành chính hóa”, giấy tờ rườm rà được đẩy lùi khi toàn bộ tài liệu sinh hoạt, chuyên đề định kỳ được số hóa và đưa lên nền tảng số hóa/Sổ tay đảng viên điện tử để nghiên cứu trước. Không gian sinh hoạt chi bộ không còn là cuộc độc thoại đọc báo cáo, mà trở thành diễn đàn tương tác đa chiều. Ở đó, cấp ủy và đảng viên cùng mổ xẻ các thuật toán, phân tích giải pháp công nghệ giáo dục số, xây dựng kho học liệu dùng chung, đồng thời định hướng tính chuẩn mực chính trị, văn hóa và đạo đức khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhà trường. Nhờ số hóa quy trình quản trị chuyên môn của Đảng, từng việc làm, từng sản phẩm đổi mới của đảng viên đều được lượng hóa minh bạch, không thể ‘làm màu’ hay đối phó.

     Cô giáo Từ Lê Đoan Hạ (giáo viên trẻ chưa là đảng viên) chia sẻ: “Nhìn thấy các đồng chí chi ủy viên không đứng ngoài chỉ tay năm ngón mà cùng thức đêm sửa giáo án, cùng chịu trách nhiệm khi tiết dạy thử nghiệm gặp trục trặc, chúng tôi không còn thấy khoảng cách. Tinh thần dấn thân ấy khiến tôi hiểu vì sao người ta tự hào khi đứng trong hàng ngũ của Đảng và thôi thúc tôi nỗ lực phấn đấu đứng vào hàng ngũ ấy.”

Bục giảng đổi mới: Học sinh chủ động làm chủ công nghệ, tranh luận và phản biện đa chiều dưới sự gợi mở của người thầy đảng viên.

Diễn đàn đối thoại trực tiếp: Cấp ủy lắng nghe tâm tư, tháo gỡ điểm nghẽn ngay tại cơ sở theo phong cách gần dân, sát việc của Bác.

            Phần 3: “Gần dân, sát việc” và quả ngọt từ những “hạt giống đỏ”

     Thấm nhuần phong cách trọng dân, gần dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chi bộ Chu Văn An mở rộng kênh tương tác chính trị: Người đứng đầu cấp ủy không chỉ lắng nghe giáo viên, mà trực tiếp đối thoại với học trò.

     Chi bộ không ngồi đợi chỉ tiêu kết nạp Đảng từ trên giao xuống, mà chủ động “ươm mầm” từ thực tiễn bục giảng và phong trào Đoàn.

     Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng đã kết tinh thành những trái ngọt đầy thuyết phục. Năm 2026, Chi bộ vinh dự kết nạp thêm 3 giáo viên và 8 học sinh ưu tú đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thế hệ tương lai: Kết nạp đảng viên mới đối với học sinh ưu tú Lê Kim Bảo Hân (Lớp 12C3).

     Không dừng lại ở những con số chỉ tiêu tổ chức cơ học, sức sống của tổ chức Đảng đã thẩm thấu sâu sắc vào từng chuyển biến nhận thức và tư duy của học trò.

     Khi người thầy đảng viên tiên phong rũ bỏ lối mòn “thầy đọc – trò chép” để trao quyền làm chủ kiến thức, lớp học không còn là nơi nhồi nhét công thức đối phó thi cử. Thay vì giải bài tập cơ học, học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi ngược lại cho thầy cô, dùng công nghệ số để tự mô phỏng và tranh luận đa chiều trước tập thể. Chính việc đoạn tuyệt với lối học vẹt thụ động ấy đã đánh thức tư duy tự học, năng lực phản biện và bản lĩnh độc lập – chìa khóa mở ra những kỳ tích giáo dục mũi nhọn ở một ngôi trường vùng ven.

     Điểm 10 tuyệt đối môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT của em Thái Thị Thanh Tuyền, hay những suất học bổng tài năng danh giá mà học trò Chu Văn An liên tiếp chinh phục không phải là sự thăng hoa ngẫu nhiên mang tính cá biệt. Đó là quả ngọt tất yếu của một cuộc ‘cởi trói tư duy’ bắt nguồn từ bản lĩnh cấp ủy: Khi người thầy đảng viên trút bỏ được gánh nặng của bệnh thành tích và nỗi sợ rủi ro để dấn thân cùng công nghệ, bục giảng mới thực sự được trả về đúng sứ mệnh khai phóng. Chỉ khi người thầy dám trao quyền làm chủ không gian số, ngọn lửa tự học, tư duy phản biện và bản lĩnh độc lập của những cô cậu học trò trường làng mới được đánh thức, tự tin bước ra khỏi lũy tre làng để chạm tay vào những đỉnh cao tri thức.

Những sản phẩm giáo dục thực chất: Thước đo sinh động nhất khẳng định sức sống của một Nghị quyết đi đúng lòng dân.

         Đặc biệt, sự chuyển hóa không chỉ dừng ở tri thức mà chạm tới chiều sâu của lý tưởng sống của tuổi trẻ. Ngày được đứng dưới cờ Đảng, trở thành đảng viên ở tuổi 18, Lê Kim Bảo Hân (lớp 12C3) đã nói về khoảnh khắc ấy bằng những lời đầy xúc động.     Sức mạnh của một tổ chức Đảng ở cơ sở không chỉ nằm ở số nghị quyết được ban hành, mà ở khả năng biến nghị quyết thành hành động, tạo niềm tin để con người dám đổi mới và biến những đổi mới ấy thành kết quả có thể kiểm chứng.

 Lời kết: Đúc kết từ một điểm sáng vùng ven.

     “Ở Chu Văn An, chúng tôi ghi nhận sự chủ động của cấp ủy trong việc gắn công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ giáo dục. Từ việc xây dựng đội ngũ, đổi mới phương pháp dạy học đến tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giáo dục đạo đức, kỹ năng cho học sinh, vai trò của chi bộ được thể hiện khá rõ. Điều đáng mừng là khi giáo viên được tạo điều kiện để sáng tạo và học sinh được đặt ở vị trí trung tâm, những chủ trương của Đảng và ngành giáo dục không còn dừng ở văn bản mà chuyển thành những thay đổi cụ thể trong từng lớp học. Đây là điều chúng tôi mong muốn các trường học tiếp tục phát huy.”

     Những lời chia sẻ ấy được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng đưa ra tại buổi trao quyết định bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường THPT Chu Văn An, như một sự ghi nhận đối với cách Chi bộ nhà trường đưa công tác xây dựng Đảng gắn với những việc làm cụ thể trong giáo dục.

        Trường THPT Chu Văn An (Đà Nẵng): Khẳng định bản lĩnh tiên phong của tổ chức cơ sở Đảng trên chặng đường đổi mới giáo dục.

    Từ thực tiễn chuyển mình ngoạn mục của một ngôi trường vùng ven và sự ghi nhận kịp thời của cấp ủy cấp trên, câu chuyện tại Trường THPT Chu Văn An không dừng lại ở kinh nghiệm nội bộ, mà đúc kết thành những bài học sâu sắc, giàu giá trị tham chiếu cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong hệ thống trường học hiện nay:

1. Đảng lãnh đạo chuyên môn bằng sự thấu hiểu, tuyệt đối không “khoán trắng” hay bao biện, làm thay.

     Tổ chức cơ sở Đảng trong trường học không thể đứng bên lề bục giảng. Lãnh đạo thực chất không phải là can thiệp thô bạo vào nghiệp vụ sư phạm, càng không phải là “khoán trắng” phó mặc chuyên môn cho chính quyền để chi bộ chỉ làm nhiệm vụ sao chép nghị quyết. Đảng dẫn đường bằng bản lĩnh chính trị, bằng sự thấu hiểu điểm nghẽn của giáo dục thời đại số và bằng sự tiên phong “cắm chốt”, cùng chia sẻ rủi ro của từng người đảng viên ngay tại mỗi tổ bộ môn.

2. Biến Kết luận 14-KL/TW thành “tấm khiên danh dự” bảo vệ tinh thần đổi mới.

     Nghị quyết dù đúng đắn đến đâu cũng sẽ nằm bất động trên giấy nếu thiếu đi cơ chế bảo vệ người thực hiện. Kinh nghiệm từ Chu Văn An cho thấy: Muốn cấp dưới dám bứt phá, người đứng đầu cấp ủy phải có dũng khí “đứng mũi chịu sào”, công khai cơ chế “được phép thể nghiệm và sửa sai trong giới hạn sư phạm”. Khi tổ chức Đảng chủ động đứng ra làm điểm tựa chịu trách nhiệm trước cấp trên, chiếc “vòng kim cô” sợ sai, sợ mất thành tích sẽ tự khắc được tháo dỡ, mở đường cho sáng tạo thăng hoa.

3. Chuẩn hóa thước đo phẩm chất đảng viên bằng “sản phẩm bục giảng” và sự trưởng thành của học trò.

     Kiên quyết đoạn tuyệt với căn bệnh hình thức, những bản kiểm điểm cuối năm tròn trịa hay những bản báo cáo đẹp số liệu. Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ và xếp loại đảng viên phải được soi chiếu từ thực tế: Mỗi đảng viên phải có sản phẩm giáo dục cải tiến kiểm chứng được; thước đo uy tín cao nhất của người thầy đảng viên chính là năng lực khai phóng tư duy của học trò và khả năng cảm hóa, dẫn dắt đồng nghiệp cùng tiến bộ.

4. Ươm mầm “hạt giống đỏ” từ sự thẩm thấu tự nhiên của lòng tin và lẽ sống phụng sự.

     Phát triển Đảng trong học sinh THPT không thể đạt hiệu quả bằng việc chạy theo chỉ tiêu cơ học hay áp đặt hành chính. Lý tưởng cách mạng chỉ nảy mầm bền vững khi thế hệ trẻ nhìn thấy ở người thầy đảng viên một tấm gương sống động về sự dấn thân, công tâm và đức hy sinh. Khi bục giảng trở thành nơi gieo khát vọng phụng sự cộng đồng, học sinh sẽ tự giác giác ngộ và khát khao được đứng vào hàng ngũ của Đảng như một lẽ sống tự nhiên.

Sơ đồ 2: Mô hình 4 trụ cột đổi mới phương thức lãnh đạo

 của tổ chức cơ sở Đảng trong trường học.